Paylaş

1)Türkiye Öğrenci Çevirmenler Birliği (TÜÇEB) Kimdir?

Çeviri, bir bilim olarak ülkemizde de son yıllarda aşamalı olarak kendisini kabul ettirmekte. Her geçen yıl Türkiye’nin çeşitli üniversitelerinde Mütercim Tercümanlık/Çeviribilim bölümleri açılmakta. Biz geleceğin çevirmenlerinin henüz öğrencilik yıllarımızdayken alanımızın sorunları üzerinde düşünmesi ve bu sorunlara çözüm üretmesi gerekliliğini gördük. Gelecekte aynı sektörü paylaşacak olan bizler, karşılaşabileceğimiz bu sorunlar karşısında bir araya gelmeli ve sürekli iletişim halinde olarak önlemler almalıyız. Zira, Türkiye’de "çevirmenlik" mesleğini özgün bir meslek olarak kabul ettirmek ve çevirmenlerin yaşadığı sorunları kamuoyuyla paylaşmak noktasında biz öğrencilere de önemli bir görev düşmektedir. Alanımıza saygınlık kazandıracak, nitelikli işler yapacak ve en önemlisi Türkiye’deki çeviri öğrencilerini tek bir çatı altında toplayacak bir BİRLİĞE olan ihtiyaç olduğu noktasında hemfikir olduk ve bu oluşumu birçok üniversitenin müşterek girişimiyle kurma kararı kaldık. Bu BİRLİK kapsamında üzerimize düşen bilinçlenme ve bilinçlendirme çalışmalarının çeşitli vasıtalarla yürütülmesi planlanmaktadır. Bunun yanında BİRLİĞİN çeviri öğrencisi-akademik çevre ve çeviri öğrencisi-çeviri sektörü arasında bir köprü işlevi de görmesi öngörülmektedir. Öncelikli amaçlardan biri mevcut sorunların bilimsel bir temelde saptanması, oluşturulacak araştırma komisyonlarıyla detaylı bir şekilde ortaya koyulması ve elde edilen bu bilgiler ışığında sorunlara çözüm üretmek için gerekli bütün kanalları, mekanizmaları harekete geçirmek için çalışmaktır. Ayrıca meslek alanımızla ilgili ulusal ya da uluslararası kurum ve kuruluşlarla dayanışma, paylaşım, işbirliği ve ortak projeler gerçekleştirmek de amaçlar dâhilindedir. Basit anlamda belirtmek gerekirse, TÜÇEB, bilinçli bir nesil yetişmesi için çaba harcamak niyetindedir.

2) Kuruluş evresinde karşılaşılan zorluklar

Geniş anlamda ilk toplantımıza 8 Mayıs 2010 tarihinde İstanbul’da Beykent Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi, Fatih Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi, Marmara Üniversitesi ve Trakya Üniversitesi’nden temsilciler katıldı. Oradaki toplantıya damga vuran ve üzerinde yoğun tartışmalar yaşanan tek bir konu oldu: ‘Bu Birlik kimlerden oluşacak?’ Çünkü toplantıda Mütercim Tercümanlık/Çeviribilim bölümleri, Dil ve Edebiyat bölümleri, Öğretmenlik (yabancı dillerde) bölümleri gibi çeviriyi kendisine meslek olarak gören farklı alanlar vardı. Buradaki en önemli tartışma “Hangimiz çevirmeniz?” sorusu oldu. Mütercim Tercümanlık/Çeviribilim bölümlerindeki arkadaşlarımız bu işin eğitimini onların aldığına ve bu işi asıl yapması gerekenin onların olduğuna değindiler. Dil Edebiyat ve Öğretmenlik bölümü okuyup da mezun olduğunda çeviri yapmak isteyen arkadaşlarımız da buna itiraz ederek onların da çeviri yapabileceğini belirttiler. Bu soru(n) aslında çeviri eğitimindeki ve sektördeki kargaşayı da gözler önüne sermekteydi. Çevirmenliğin doktorluk, avukatlık gibi bir meslek tanımının olmayışı, liselerde yapılan yanlış yönlendirmeler (yabancı dilde hangi bölümü okursan oku çevirmen de olursun, öğretmen de olursun) oradaki tartışmanın temelini oluşturmaktaydı. Yapılan tartışmalar neticesinde iki taraf da birbirine hak vermeye başladı. Bir taraf ‘evet, bu işin asli eğitimini siz alıyorsunuz’ derken diğer taraf ‘evet, siz mezun olunca (Dil ve edebiyat bölümleri için) ne olacaksınız?’ demeye başladı. Tabi bu durum içinden çıkılmaz bir hal aldı. Bu konuyu bir sonraki toplantılara taşıma kararı aldık. Bu durum, işin başından beri içinde olan bizler açısından da büyük bir sıkıntı yaratmıştı, zira bu birliğin hitap edeceği topluluğu belirlemeden kurulum aşamasına, faaliyet aşamasına geçemiyorduk. Ancak Birlik tüm Türkiye’ye hitap edeceği için tüm Türkiye’deki tüm üniversiteler bu konuda söz sahibi olmalıydı. İstanbul’daki toplantının yerel olması neticesinde karar alma aşamasında zorluklar oluştu. Ankara’da da bir yerel toplantı yapılması için çalışmalar başlattık. Ankara’da bir toplantı yapıldı ve oradaki arkadaşlarında görüşleri alındı. 5 Haziran 2010 tarihinde yine İstanbul’da Trakya Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi, Marmara Üniversitesi, Sakarya Üniversitesi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi, Haliç Üniversitesi ve Okan Üniversitesi’nden temsilcilerin katıldığı bir toplantı gerçekleştirdik. Bu toplantı -tüm üniversiteler olmasa bile- genel katılımlı olduğu için karar alma aşamasında kolaylık sağladı. Buradaki toplantıda birliğin Çeviri Topluluğu/Kulüpleri düzeyinde birleşmesi daha uygun görüldü. Bunun iki yararı olacak: muhatap olarak çeşitli bireylerden ziyade üniversitenin çeviri topluluğunun temsilcileri ile görüşülecek olması—ki bu da toplanmayı, karar almayı vs. hızlandıracak; ikinci yararı ise çeviri topluluğu/kulübü olmayan üniversitelere bir teşvik olacak. Şu an geldiğimiz nokta gayet olumlu, peşi sıra yapılacak toplantılarla hazırlanan Tüzük Taslağımızı(vurgu yapmak adına büyük harfle başlamayı genel olarak çok tasvip etmiyorum ben. Ama bu benim düşüncem, siz bilirsiniz ) da neticeye bağladığımız zaman, birçok şeyi aşmış olacağız.

3) Hedefler doğrultusunda yapılan faaliyetler nelerdir?

Şu ana kadar daha ziyade kurulma aşamasını tamamlamaya, tüm üniversitelere ulaşmaya, çeviri topluluğu/kulübü olmayan üniversitelere topluluk/kulüp kurulması için arkadaşlarımızla görüşüp yardımcı olmaya gayret ettik. En azından çeviri kulübü sayılarının artması noktasında olumlu gelişmeler oldu, şuan bakıldığında—kurulma aşamasına girmiş olanlar hariç—çeviri kulübü olmayan çok az üniversite kaldı. Bu, başta çeviriye, sonra çevirmenliğe ve nihayetinde de TÜÇEB’e son derece olumlu bir katkı sağlayacaktır. Bundan sonraki süreçte başta İstanbul, Ankara, İzmir bölgelerinde yapacağımız toplantılarla birlikte artık somut adımlar atmaya, faal olarak çalışmaya başlayacağız. Şu an
http://www.tuceb.com internet sitemiz hazırlık aşamasında ve artık forumumuz da aktif hale getirildi. (Şu anda Facebook ve Google grup aracılığı ile yüzlerce kişiye rahatça ulaşabilmekteyiz.) Amacımız olan tanışma, paylaşma, bilinçlenme ve bilinçlendirmeyi bu forum ve internet sitesi vasıtasıyla rahatlıkla sağlayacağımızı düşünüyoruz. Ayrıca bu internet sayfasında, TÜÇEB’e üye tüm üniversitelerin alt adresler olarak bir sayfası da olacak (örn.www.tuçev.tuceb.com). Bu vesile ile her üniversite bu siteden diğer üniversitelerin kulüpsel faaliyetlerini takip edebilecek ve bir etkileşim olabilecek. Ayrıca lisede yabancı dil bölümlerinde okuyan arkadaşlarımız da bu site ve forum vasıtasıyla – doğru kişilere ulaşarak – bilinç kazanacak ve üniversite bölümünü tercih ederken daha dikkatli davranacaktır diye düşünmekteyiz.

4) Toplantıların verimi?

Şu zamana kadar yapılan toplantılar hep kurulum aşamasını oluşturmak ve sağlam temellere dayandırmak adına fikir alışverişleri şeklinde gelişti. Şöyle demek yanlış olmaz galiba; TÜÇEB bir GEBELİK süreci geçirdi, ancak artık DOĞDU. Şimdi de GELİŞİM sürecine giriyor. Şimdiye kadar yapılan toplantılar en azından bilinç oluşturmayı, farklı üniversitelerden bölümdaşları bir araya getirmeyi başardı. Bu bile çok önemli bir olaydır. Amacımız bunu genele yaymak. Yapacağımız etkinliklerle herkesin birbirinden bir şeyler öğrenmesini sağlamak. Alanımızın sorunlarına kayıtsız kalmayacak, Türkiye’deki tüm çeviri öğrencilerini temsil edecek ve çeviriyi yüceltecek bir yapı olması en büyük idealimiz.

5) Öğrencilerin genel ilgisi

Şimdiye değin gösterilen ilgi umut verici. En azından birçok üniversiteye ulaşmaya başardık, halen de bu amaç doğrultusunda uğraşıyoruz. Birçok üniversitenin çeviri topluluğu/kulübü şu an TÜÇEB’e katkı sağlamakta. Ancak dediğim gibi daha doğum aşamasındayız, gelişme dönemine girdiğimiz zaman durumlar çok daha farklı bir boyuta taşınacaktır. 

6) Son Sözler
Çevirmenlik mesleğini mevcut konumundan kurtarıp hak ettiği saygınlığı ona kazandıracak olan bütün çevirmen adaylarını bu birliğe davet ediyoruz. Bize katkı sağlayabilecek her türlü fikre, öneriye ve desteğe açığız. Çeviri Kulübü/Topluluğu olmayan üniversitelerdeki arkadaşlarımızla deneyimlerimizi paylaşmak, onlara yardımcı olmak da birincil görevlerimizdendir.
Hep BİRLİKTE güzel işler ÇEVİRMEK dileğiyle…
Not: Bu röportaj, İstanbul Üniversitesi İngilizce Mütercim Tercümanlık 2. Sınıf öğrencisi Aylin Akın'ın isteği üzerine yapılmış ve bölüm dergilerinde yayınlanmak üzere Gökhan FIRAT tarafından yanıtlanmıştır.